Chuyển đến nội dung chính

Ismail I – Wikipedia tiếng Việt


Shāh Ismā'il Abu'l-Mozaffar bin Sheikh Haydar bin Sheikh Junayd Safawī (17 tháng 7, 1487 – 23 tháng 5, 1524) là Shah của Ba Tư (Iran ngày nay), người đã sáng lập ra triều đại Safavid, trị vì từ năm 1501 đến 1524. Ismail cũng là một người Hồi giáo thuộc hệ phái Shia, những người xem mình là con cháu của Ali, một người anh/em họ của nhà tiên tri đạo Hồi Muhammad. Triều đại Safavid hay (Đế quốc Ba Tư thứ ba) do Ismail sáng lập ra đã trị vì cho đến năm 1736.

Không chỉ là vua, Ismail còn là một thi sĩ với bút danh Khatai.





Ismail ra đời vào ngày 17 tháng 7 năm 1487, là con trai của Haydar Safavi Sultan, lãnh tụ của người Safavid[1]. Haydar là hậu duệ trực hệ của người sáng lập vương triều người Kurd, Safi-ad-din Ardabili (1252–1334).

Khi Ismail mới ra đời chưa được lâu (1494), Haydar đã bị giết bởi bộ lạc Shirbavan. Người con trưởng của Haydar là Ali lên thay nhưng cũng bị tử trận như cha, và Ismail mới 7 tuổi lên thay. Bộ lạc Turkoman của Thổ Nhĩ Kỳ tin lãnh tụ nhi đồng này là Mahdi (chúa cứu thế) nên bỏ tù trưởng, Đế quốc Ottoman đang trị vì họ để về với Ismail.

Năm 1501, khi đã 14-15 tuổi, Shah Ismail I lên ngôi, sáng lập ra nhà Safavid ở Tabriz. Cùng năm đó, vị tân vương đánh bại Ak Koyunlu (White Sheep Turks). Năm 1510, Ismail bắt đầu chiếm toàn bộ Ba Tư, gây chiến với người Uzbek thuộc hệ phái Sunni của vua Muhammad Shaybani, những người đã xâm chiếm Ba Tư vào năm 1507. Shah Ismail đã chiến thắng, và Muhammad Shaybani bị giết. Shah Ismail đã thống nhất được toàn Ba Tư dưới sự cai quản của mình.

Năm 1514, hoàng đế Selim I của Đế quốc Ottoman (theo hệ phái Sunni) tấn công vương quốc của Ismail. Selim và Ismail đã gửi tới nhau những bức tối hậu thư mang lời lẽ đầy xúc phạm.

Ismail đã bị Selim đánh đại bại trong trận Chaldiran (nay là thành phố Van, miền đông Thổ) vào năm 1514. Ismail đã bị thương trong trận chiến. Hoàng đế Selim I tiến về thành Tabriz ngày 7 tháng 9 năm 1514, nhưng vệ binh Thổ khuyên ông ta rút lui, vậy là Ismail vẫn giữ được thành Tabriz. Selim đã bắt ái phi của Ismail làm con tin.

Ismail trở thành một người đau khổ tuyệt vọng sau trận Chaldiran. Ông trở nên trác táng, và giao việc triều chính cho vương thừa tướng Mirza Shah-Husayn.[2] Ông qua đời ngày 23 tháng 5 năm 1524 khi mới 37 tuổi.

Ông được con là Tahmasp I nối ngôi.





  1. ^ Các vị thủ lĩnh người Safavi (tiền nhiệm) trước Shah Ismail I: Firuz Shah Zarrin Kolah (thế kỷ XI) - Avaad - Qotb al-Din Mohammad - Salah al-Din Rashid (1247? - ?) - Qotb al-Din Abu Bakr - Amin al-Din Jebrail -  Safī Al-Dīn (1293 - 1334) - Sadr al-Din (1334 - 1392) - Ali Safavi (1392 - 1414) - Ibrahim (1414 - 1447) - Junayd (1447 - 1460) - Haydar (1460 - 1488) - Ali Mirza (1488 - 1494) - Ismail (1494 - 1501), về sau ông ta làm Shah Ba Tư.

  2. ^ Momen (1985), tr.107



  • Sách Lịch sử thế giới, tài liệu nước ngoài do Bùi Đức Tịnh biên dịch, trang 189 trong phần 'Shah Ismail sáng lập kinh đô Safavid

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

1156 - Tìm thấy lượt người trong thiết kế: Ngày 27 tháng 5

Ảnh: Thông qua thiết kế là của tôi.  chưa có tiêu đề tài liệu "tuần này, mùa hè thiết kế là tôi đăng một bộ sưu tập nội thất được trang trí với bức ảnh cũ [còn lại]. Họ thêm một cảm giác ấm cúng cho những không gian và làm cho bạn suy nghĩ về lịch sử của mỗi bức ảnh. Tôi đặt cược họ sẽ là người mới bắt đầu cuộc trò chuyện tuyệt vời tại một bữa tiệc hoặc thu thập." -Rachel Follett, đáng yêu cụm "tôi đã nhìn thấy đèn mặt dây IKEA Maskros tấn công trước khi, nhưng đây là một trong, được phát hiện trên máy tính xách tay màu xanh lá cây ít, nhất độc đáo và trang nhã biến đổi ra khỏi đó. Jenny đã cho tôi tại sơn vàng, nhưng việc bổ sung các giấy "Hoa" và ít glasslike bát Lấy vật cố này để cấp độ tiếp theo." -Katie Stephenson, nghệ thuật Wall "đang là một người yêu của tất cả mọi thứ đầy màu sắc, tôi ngưỡng mộ nghệ sĩ Mariska Meijers nhà. Tôi đã hoàn toàn không có tài năng với một bàn chải Sơn, do đó, nó tuyệt vời để xem Mariska làm việc kỳ diệu của mình...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

Sherwood, Oregon – Wikipedia tiếng Việt

Sherwood, Oregon —  Thành phố  — Vị trí trong Oregon Sherwood, Oregon Tọa độ: 45°21′25″B 122°50′36″T  /  45,35694°B 122,84333°T  / 45.35694; -122.84333 Quốc gia Hoa Kỳ Tiểu bang Oregon Quận Washington Hợp nhất 1893 Chính quyền  • Thị trưởng Keith Mays Diện tích  • Tổng cộng 4,1 mi 2 (10,5 km 2 )  • Đất liền 4,1 mi 2 (10,5 km 2 )  • Mặt nước 0 mi 2 (0 km 2 ) Độ cao 193 ft (58,8 m) Dân số (2006)  • Tổng cộng 16.115  • Mật độ 3.930,5/mi 2 (1.534,8/km 2 ) Múi giờ Thái Bình Dương (UTC-8)  • Mùa hè (DST) Thái Bình Dương (UTC-7) Mã bưu điện 97140 Mã điện thoại 503 FIPS 41-67100 2 GNIS 1126877 3 Trang web http://www.ci.sherwood.or.us Tiệm cà phê ở phố chính Sherwood Sherwood là một thành phố trong Quận Washington, Oregon, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 11.791. Ước tính về dân số năm 2006 là 16.115 người. Đây là một cộng đồng cư dân trong Thung lũng Tualatin nằm ở tây nam Portland. [1] Khu vực mà ngày nay là Sherwood khi xưa là nơi định cư của nhóm người bản thổ Mỹ ...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

1150 - Goa Cutlery Set từ Conran Shop

Ảnh: Geoffrey Sokol The Goa cutlery set từ cửa hàng Conran gợi lên sự đơn giản của bàn chải một nghệ sĩ. Sản xuất tại Bồ Đào Nha, flatware thép không gỉ có một xử lý mỏng, màu đen-nhựa và máy rửa chén an toàn. Một thiết lập nơi mảnh-sáu là $70; tập 36-phần chi phí $415.  Goa cutlery set, 70 $ hoặc $415, 212-755-9079; conranusa.com để biết thêm về những gì chúng tôi tình yêu, hãy nhấp vào đây. ghế sofa đa năng giá rẻ Goa Cutlery Set từ Conran Shop
Đăng nhận xét
Đọc thêm